Fale suʻesuʻe o le rūleti · Fale suʻesuʻe · Faʻafuainumera · 8 minute

Taua faʻafuainumera

O le “taua” o lona uiga e lē masani ona tupu i se uili talafeagai, ae lē o lona uiga “moni” ma e lē o lona uiga “maua ai se polofiti”.

Tali puʻupuʻu

O se tau-p o le 0.05 o lona uiga o se uili talafeagai o le a maua mai ai se faiga e faʻapea ona lē tutusa i le tasi taimi i le luasefulu. Afai e te vaʻai i uili e luasefulu, e tasi o le a pasi faʻafuaseʻi.

tū masani
p < 0.05
fua o iʻuga sese
5% i suʻega taʻitasi
fofō
toe fai
o le mea e lē o ia
p(e faʻaituʻau le uili)

O le a le tau-p

O le avanoamatematikaAvanoaO le avanoa o se iʻuga, mai le 0 i le 1 pe 0% i le 100%. Numera e tasi: 1/37 = 2.70%.Faitau atoa → e vaʻaia ai se eseesega e itiiti ifo ma le tele o le mea na matauina, pe afai e talafeagai le uili. O se faʻamatalaga e uiga i faʻamatalaga i lalo o se manatu, ae lē o le uili. O se tau-psuʻesuʻegaTau-pO le avanoa e vaʻaia ai se eseesega e itiiti mai lava e tutusa le telē ma le mea na vaʻaia pe ana talafeagai le uili.Faitau atoa → o le 0.03 e faʻapea: e faia e se uili talafeagai lenei mea i le 3% o taimi. E lē faʻapea: e 97% le avanoa e faʻaituʻau ai le uili. O le faʻamatalaga lona lua e manaʻomia ai le iloa pe faʻafia ona maua uili faʻaituʻausuʻesuʻegaUili faʻaituʻauO se uili o ona faʻaletonu faʻaletino e sili atu ai le avanoa o nisi potu nai lo le 1/37. E seāseā, ma e na o le iloa pe a faʻamaumau le faitau afe o taʻamilo.Faitau atoa → i le amataga, ma i se kasino faʻaonaponei e matuā seāseā lava, lea e sili atu ai ona avea se iʻuga taua e tasi ma se mea na tupu faʻafuaseʻi nai lo se mea moni.

faʻamatalagasaʻo?
p = 0.03 o lona uiga e maua mai e se uili talafeagai ni faʻamatalaga e faʻapea ona ese i le 3% o taimiioe
p = 0.03 o lona uiga e 97% le avanoa e faʻaituʻau ai le uilileai
p = 0.03 o lona uiga o le a tumau pea ona vevela le potu vevelaleai
p = 0.03 pe a uma ona suʻesuʻe uili e 30 o se faʻamaoniga malosileai; e te faʻamoemoe i se tasi pe lua iʻuga faʻapena e tupu faʻafuaseʻi
p = 0.03 faʻalua, i faʻataʻitaʻiga tutoʻatasi e lua mai le uili lava e tasiua aogā nei ona mataʻituina

Faʻatusatusaga e tele

O suʻega uma e te faia i se uili talafeagai e 5% le avanoa e pasi ai i le tulaga 5%. Suʻe uili e luasefulu ona pasi ai lea o le tasi. Suʻe se uili e tasi i vaitaimi e luasefulu ona pasi ai lea o le tasi. Suʻe se faʻataʻitaʻiga e tasi ma vaevaega e 37 o potumeafaigaluegaPotuO se tasi o potu e 37 ua faʻanumeraina i luga o le rota. E taʻua foʻi: pū, ipu.Faitau atoa →, vaevaega e ono o vaegauiliVaegaO se pupuni sosoʻo o potu i luga o le uili, e ese mai se vaega i le faʻatulagaga o le laulau.Faitau atoa → ma vaevaega e tolu o lanu ona pasi ai lea o se mea. O le fofō o le filifili o le suʻega aʻo leʻi vaʻai i faʻamatalaga, fai faʻatasi, ma faʻamaonia i ni faʻamatalaga fou. O le suʻesuʻega e maua ai se uili “faʻaituʻau” e masani lava o le mea lea na maua mai ai le iʻuga.

Avanoa o se iʻuga sese e tasi pe sili atu i le p < 0.05%
1 suʻega
5%
5 suʻega
23%
10 suʻega
40%
20 suʻega
64%
37 suʻega (e tasi i potu taʻitasi)
85%
%
042.5085%
1 − 0.95ⁿ. O le suʻe eseese o potu taʻitasi e toetoe lava mautinoa e maua ai se potu “taua”.

Taua faʻatusatusa i le tele

O se faʻataʻitaʻiga matuā tele e mafai ona avea ai se faʻaituʻau laʻitiiti ma mea taua. O se potu e tū ai i le 1/36.5 nai lo le 1/37 o se faʻaletonu moni o le a oʻo i le taua i ni nai miliona taʻamilo ae o le a leiloa pea ai tupe i se totogitupeTotogiO le mea e toe maua mai se peti manumalo, e taʻua o le “X i le 1” e faʻaopoopo i le tupe o le peti e toe faʻafoʻi.Faitau atoa → 35 i le 1. O le mea e taua mo se tagata taʻalo o le tele o le aʻafiaga: e i ai se potu e tū ai i le 1/36 pe sili atu, ma e faʻafia? O le chi-square e taʻu atu ai ia te oe le uili; na o le fua o le tū e taʻu atu ai ia te oe le peti.

Malosi

O le isi sese o le misia o se faʻaituʻau o loʻo i ai. Pe a 1,000 taʻamilo, o se potu i le 1/30 (o se faʻaituʻau matuā tele) e iloa na o le tusa ma le afa o taimi i le tulaga 5%. O le aofaʻi o le faʻataʻitaʻiga, ae lē o le atamai, e faʻaleleia ai lenei mea. O le itulau o le aofaʻi o le faʻataʻitaʻiga e maua ai numera.

O se tulaga faʻatinoina

Ina ia aogā se faʻamatalaga o le faʻaituʻau: o se suʻega na filifilia muamua, p < 0.01 nai lo le 0.05, toe faia i se faʻataʻitaʻiga tutoʻatasi e tusa le tele, ma se fua faʻatatau o le tū i potu ua sili e 1/34 pe sili atu pe a uma le toe faia. Ua na o ni nai taimi na ausia ai lenei tulaga i le talafaʻasolopito o le taʻaloga ma e leʻi ausia lava, e tusa ai ma faʻamaumauga lautele, i se uili faʻaonaponei ua tausia.

Fesili

Aiseā le 0.05?

O se tū masani mai le 1920s. E leai se mea faʻapitoa e uiga i ai; o le 0.01 o se tapulaʻa sili atu ona talafeagai pe a e suʻesuʻeina ni uili se tele.

Afai e matuā laʻitiiti le p, e mautinoa ua faʻaituʻau le uili?

Atonu e lē maua mai ai ni iʻuga tutusa. Atonu o se aʻafiaga a le tagata tufa, o se sese o le tusiga po o se faʻafitauli o le tuʻuina o faʻamatalaga. Toe fai.

E taʻu mai e se iʻuga taua le potu e tatau ona ou peti ai?

Leai. E taʻu atu ai ia te oe ua lē saʻo le tufatufaga. O le suʻesuʻega o vaega ma le tele o le aʻafiaga e taʻu atu ai le mea.

Fiafia i le matematika

Taumafai muamua e foʻia na o oe. O tali taʻitasi ua gaugau; tatala pe a e sauni.

  1. O se uili selouiliSeloO le potu lanu meamata e tasi e lē ufiufi e se peti tutusa le totogi, taseni pe koluma; o le puna lea o le tulaga lelei o le kasino. E taʻua foʻi: selo e tasi, 0.Faitau atoa → lua na lipotia na sau ai le tasenipetiTaseni1–12, 13–24 pe 25–36, e totogi 2:1.Faitau atoa → muamua 742 taimi i taʻamilo e 3,000. E fia faʻaesega masanimatematikaFaʻaesega masaniO le aʻa sikuea o le fesuiaʻiga; o le mamao masani o se iʻuga mai le tau faʻamoemoeina.Faitau atoa → i lalo ifo o le averesi lena, ma e faʻafia ona faia e se uili talafeagai?

    Faʻaali le tali

    Tali Pe tusa ma le 8.1 faʻaesega masani i lalo. O se uili talafeagai e faia pe tusa ma le faʻatasi i taumafaiga e 3 × 10¹⁵, o lona uiga e lē faia lava. O le tali na lolomi faʻatasi ma le fesili e fai mai 11.75; e maua e i matou le 8.07.

    O le taseni muamua e 12 o potumeafaigaluegaPotuO se tasi o potu e 37 ua faʻanumeraina i luga o le rota. E taʻua foʻi: pū, ipu.Faitau atoa → e 38. I taʻamilo e 3,000 e averesi i le 3,000 × 12/38 = 947.4 sau, ma se salalau o le √(3,000 × 12/38 × 26/38) = 25.5.

    O le 742 e 205.4 i lalo ifo o le averesi: 205.4/25.5 = 8.07 salalau.

    O se uili talafeagai e paʻū i lalo e tolu salalau pe tusa ma le faʻatasi i taumafaiga e 740; e valu salalau i lalo, pe tusa ma le faʻatasi i le 3 × 10¹⁵ (pioga logo, tasi le itu). O le manatu faʻapea na matauina e le tagata faitau le taseni e sili ona leaga o taseni e tolu e leai se mea taua e suia ai. O se iʻuga faʻapenei e taʻu mai ai e sese le uili, po o le faitauga. I se uili selo e tasi o le faitauga lava lea e 9.0 salalau i lalo (averesi 973.0, salalau 25.6).

Sina mea malie

E tasi i uili talafeagai e luasefulu e “taua”. O le uiga lenā o le numera.

E tasi i uili talafeagai e luasefulu e “taua”. O le uiga lenā o le numera.

Punaʻoa

  1. Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…” Philosophical Magazine 50(302), 1900.
  2. Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1. Wiley, lomiga lona 3, 1968. Gambler’s ruin, mataupu XIV.
  3. Wizard of Odds. “Ask the Wizard”, fesili e uiga i le rūleti. Faʻafouina 3 Aokuso 2026.
toe iloiloina 2026-09-28faʻataʻitaʻiga: Europa, selo e tasimetotia ↗punaʻoa ↗